الهام چيست ؟ اگر چه در بارهء فرق ميان وحى و الهام تحقيقات زيادى شده اما براى به دست آوردن معناى اصيل ، بايد از موارد استعمال در كتاب و سنت استمداد جُست . الهام عبارت است از حالت دريافتى كه شخص بدون مقدمه در خود احساس مىكند ؛ خواه در موضوع علمى يا غير علمى مانند اخلاق و تقوا باشد . همهء افراد بشر اگر چه بسيار كم هم كه شده در خود حالت پيش‌فهمى را بدون مقدمه در طول عمر احساس مىكنند و اين غريزه كم و بيش در بشر موجود است ؛ اما اين حالت در اثر اشتغال حواس انسان به افكار گوناگون و هراس و سرگرمى روزمرهء زندگى از بين مىرود و چه‌بسا چنان اين گرفتارىها در انسان تأثير مىگذارد كه به‌طور كلى وجود چنين احساسى را در خود انكار مىكند . ولى به هر حال در وجود معلوماتى كه ناگهانى به قلب انسان وارد مىشود شكى نيست و روشن است چنين احساسى هرگز به وسيلهء مقدمه حاصل نمىشود . وقتى كه انسان اصل چنين دريافتى را در درون خود احساس نمود مىتواند به آسانى از اين نمونهء اندك به اصل آنچه كه در انبيا عليهم السلام است ( وحى ) پى برد . الهام ، دريافت حالات انجذاب ( كشيده شدن و جذب شدن ) به اعمال صالح و حقايق عالى بدون مقدمه و فكر و استدلال است كه معلوم نمىشود چگونه و از كجا حاصل شد ؟ بلكه شحص آن را به‌طور دفعى در مىيابد .